نان ، ورزش و سلامتي

ترکيب تعداد زيادي از مواد غذايي مختلف بمنظور تنظيم يک رژيم غذايي متنوع ، در عين سادگي بهترين و موثرترين قاعده کلي براي ورزشکاران (و ساير افرادي که به تغذيه خود اهميت ميدهند) در ارتباط با يک تغذيه سالم ميباشد. انواع غلات و آرد و نان ، بعنوان منابع درجه يک کربوهيدارت ها در انواع ورزشهاي استقامتي ، مهمترين نقش را ايفا ميکنند. اين در حالي است که تا چندي پيش ، اين مواد (به اشتباه) بعنوان مواد چاق کننده در رژيم هاي مختلف متهم و در نتيجه منع مي شدند . اما تحقيقات جديد در زمينه علوم غذايي و پزشکي ورزش نشان داده اند که غلات حتما در برنامه روزانه همه افراد نه تنها اشخاص عادي بلکه ورزشکاران در رده هاي مختلف ، از مواد غير قابل صرف نظر ميباشند .

همانطور که ميدانيم در طول فعاليتهاي طولاني مدت ورزشي ، بدن انسان ذخاير گليکوژن موجود در کبد و عضلات را مصرف ميکند . بنابراين در حين انجام ورزشهايي مانند دويدن ، استفاده از مواد غذايي سرشار از کربوهيدارت بمنظور پر کردن ذخاير گليکوژن بسيار حائز اهميت است . بدين ترتيب کربوهيدارت ها بعنوان مهمترين منبع انرژي در اين ارتباط تلقي ميشوند . اما در حاليکه بين 55 تا 60 درصد انرژي مورد نياز روزانه بدن بايد از اين مواد تامين گردد ، متاسفانه بسياري از ما (حتي تعداد زيادي از ورزشکاران نيز) بطور متوسط مقادير کمي از اين مواد را مصرف ميکنند .

در اين ميان ميتوان به انواع نان (از گروه غلات) ، ميوه ، سبزيجات و همچنين انواع ميوه هاي غلاف دار اشاره کرد.

بطور مثال در کشور آلمان بدليل وجود تنوع بسيار بالا در انواع نان ، استفاده از اين ماده غذايي در برنامه غذايي روزانه افراد ، بسيار متداول ميباشد .

نان انرژي ميدهد
استفاده از انواع مختلف نان ، بعنوان مهمترين منبع نشاسته و کربوهيدارت از ديدگاه علوم تغذيه با توجه به موارد زير ، بسيار حائز اهميت ميباشد :

• اولاً در پي رعايت يک رژيم غذايي سرشار از کربوهيدرات و بهمراه فعاليت بدني مناسب ، با پر شدن سيلو هاي گليکوژن بدن ، ذخاير انرژي مورد نياز بدن افزايش پيدا ميکنند. (خاطر نشان ميسازد عمل ذخيره سازي گليکوژن در بدن انسان در حين استفاده از مواد نشاسته اي بسيار فعال ميباشد.)

• دوماًً در صورت استفاده از مواد غذايي حاوي نشاسته از قبيل انواع نان و ساير غلات ، سيب زميني و انواع ميوه و سبزيجات ، نه تنها کربوهيدرات ها بلکه ساير مواد مورد نياز بدن انسان از قبيل انواع ويتامين ها ، مواد معدني و همچنين مواد فيبري نيز خود بخود تامين ميگردند.

• سوماً از آنجايي که نشاسته در دستگاه گوارش انسان قدم به قدم و در مراحل مختلف به گلوکز و ساير مواد تشکيل دهنده آن (بعنوان ذخاير انرژي) تبديل ميشود ، اين واقعيت امکان استفاده از منابع انرژي را بطور مستمر براي بدن فراهم ميسازد که اين امر بخصوص در طول فعاليتهاي طولاني مدت ورزشي و بدني ، نکته بسيار مهمي ميباشد.

• و چهارم اينکه از ديدگاه تغذيه درماني و همچنين پزشکي ورزش ، ثابت نگهداشتن قند خون بخصوص در طول فعاليتهاي ورزشي از اهميت خاصي برخوردار است که اين مهم از طريق استفاده از مواد غذايي سرشار از کربوهيدارت امکان پذير ميباشد. بمنظور تامين گلوکز (و در نتيجه انرژي) مورد نياز مغز ، احتياج به حفظ (يک مقدار حداقل) غلظت قند خون ميباشد . در غير اينصورت و کاهش مقدار قند خون ، مغز انسان دچار کمبود انرژي شده که اثرات ناشي از اين فقدان ، شامل مواردي از قبيل سرگيجه ، حالت تهوع و حتي (در موارد بسيار شديد) بيهوشي نيزخواهد شد. از بروز اين حالت که در بين ورزشکاران به "محور گرسنگي" معروف است بايد تا حد امکان جلوگيري بعمل آيد .